Τα σκουλήκια είναι παρασιτικά σκουλήκια που ζουν στα έντερα ή τους ιστούς των ανθρώπων. Η συντριπτική πλειοψηφία των παρασίτων έχει δύο ξενιστές - ενδιάμεσο και τελικό. Ωστόσο, ορισμένοι έλμινθοι παρασιτούν το σώμα χωρίς να το εγκαταλείψουν ή να εισέλθουν στο περιβάλλον. Τα σκουλήκια είναι πανταχού παρόντα. Ο μεγαλύτερος αριθμός τους υπάρχει σε χώρες με ζεστά και υγρά κλίματα.
Τα συμπτώματα των σκουληκιών στα έντερα εξαρτώνται όχι μόνο από τον τύπο της προσβολής, αλλά και από τα χαρακτηριστικά της πορείας της.
Οι πιο συνηθισμένοι τύποι παρασίτων
Υπάρχουν επτά κύριες ποικιλίες παρασιτικών σκουληκιών:
Pinworms
Τα pinworms είναι μικρά σκουλήκια που μοιάζουν με νήματα που ταξινομούνται ως νηματώδη. Το μέγεθος ενός ενήλικα δεν ξεπερνά το 1 χιλιοστό. Στο ανθρώπινο σώμα ζουν κυρίως στο παχύ έντερο, προκαλώντας ερεθισμούς, βλάβες στη βλεννογόνο μεμβράνη και εντερίτιδα. Η εντεροβίαση, που προκαλείται από σκουλήκια καρφίτσας, έχει περίοδο επώασης περίπου 15 ημερών. Στη συνέχεια, αναπτύσσεται μια χαρακτηριστική κλινική εικόνα. Η διάρκεια της νόσου είναι 2 μήνες, που ισούται με τη διάρκεια ζωής του σκουληκιού. Στην πραγματικότητα, η ασθένεια δεν υποχωρεί από μόνη της, αφού με την εντεροβίαση υπάρχει ένας μηχανισμός αυτομόλυνσης.
Σημείωση: τα συμπτώματα της εντεροβίασης είναι σπάνια έντονα. Η νόσος εμφανίζεται συχνά σε αόριστη μορφή και δεν έχει σαφή διαγνωστικά σημεία. Η εντεροβίαση στα παιδιά είναι ύποπτη εάν το παιδί παραπονιέται για φαγούρα στην περιοχή του πρωκτού.
Η προσβολή από σκώληκα εμφανίζεται όταν δεν τηρούνται οι κανόνες προσωπικής υγιεινής. Η οδός μετάδοσης είναι κοπράνων-στοματική. Ένα άτομο που αγγίζει μια μολυσμένη επιφάνεια και δεν πλένει τα χέρια του στη συνέχεια, καταπίνει αυγά ελμίνθου. Η επαναμόλυνση με εντεροβίαση συμβαίνει με παρόμοιο τρόπο. Ένας ασθενής που εμφανίζει φαγούρα στην περιπρωκτική περιοχή ξύνει την ενοχλητική περιοχή και μετά αρχίζει να τρώει. Τα αυγά σκουληκιών που πιάνονται στα χέρια καταπίνονται. Ο κύκλος ανάπτυξης του παρασίτου ξεκινά εκ νέου.
Στρογγυλά σκουλήκια
Οι στρογγυλοί σκώληκες είναι δίοικοι στρογγυλοί σκώληκες που ζουν στο λεπτό έντερο των ανθρώπων και των ζώων. Το μήκος του θηλυκού ελμινθίου είναι 40 εκατοστά. Το αρσενικό είναι πολύ μικρότερο σε μέγεθος. Το μήκος του συνήθως δεν ξεπερνά τα 25 εκατοστά. Το αναγνωριστικό χαρακτηριστικό ενός αρσενικού ατόμου είναι το μυτερό άκρο του σώματος.
Ο κύκλος ζωής των στρογγυλών σκουληκιών είναι κάπως πιο περίπλοκος από αυτόν των σκουληκιών. Η οδός μόλυνσης είναι κοπράνων-στοματική. Τα αυγά ελμινθίου πέφτουν στα ανθρώπινα χέρια όταν εργάζονται με χώμα και αντικείμενα λερωμένα με αυτό. Στο στομάχι, μια νεαρή προνύμφη αναδύεται από το αυγό και διεισδύει στην κυκλοφορία του αίματος με τη βοήθεια αγκίστρων. Εδώ γίνεται η ανάπτυξη και η μετανάστευση. Μέχρι τη στιγμή που η προνύμφη εισέλθει στους πνεύμονες, φτάνει σε μια κατάσταση που της επιτρέπει να εξελιχθεί σε σεξουαλικά ώριμο άτομο. Ο ασθενής βήχει την προνύμφη, μετά την οποία καταπίνεται ξανά, εισέρχεται στα έντερα και μετατρέπεται σε ενήλικο στρογγυλό σκουλήκι.
Μαστίγιο
Το whipworm είναι ένα στρογγυλό σκουλήκι που ανήκει στην ομάδα των νηματωδών. Είναι ένα παράσιτο που ζει στο παχύ έντερο του ανθρώπου και των κατοικίδιων ζώων. Εξωτερικά, το έλμινθος μοιάζει με ένα λεπτό γκριζωπό νήμα ποικίλου πάχους. Το μπροστινό μέρος του σώματος του whipworm είναι λεπτό και μακρύ. Το πίσω μέρος είναι πυκνό και κοντό. Εδώ βρίσκονται τα εσωτερικά όργανα. Το μήκος του σώματος του μαστιγίου δεν ποικίλλει ανάλογα με το φύλο και είναι 3-5 εκατοστά.
Τα αυγά του μαστιγίου, ήδη παρασιτικού στο σώμα του ξενιστή, εισέρχονται στο περιβάλλον με περιττώματα. Εδώ ωριμάζουν και γίνονται επεμβατικές. Ένα άτομο μολύνεται μέσω της κοπράνων-στοματικής οδού εάν δεν τηρούνται οι κανόνες προσωπικής υγιεινής. Οι προνύμφες του Whipworm εισέρχονται στα έντερα, αναπτύσσονται, τρέφονται με μικροχλωρίδα και αναπτύσσονται. Στη συνέχεια, νεαροί έλμινθοι μεταναστεύουν στο παχύ έντερο. Αναπτύσσεται τριχοκεφαλία.
Αλυσίδα
Οι ταινίες είναι ταινίες που μερικές φορές φτάνουν τα 25 μέτρα σε μήκος. Οι πιο διάσημοι εκπρόσωποι αυτού του γένους παρασίτων είναι:
- ταινία βοοειδών?
- χοιρινή ταινία?
- φαρδιά ταινία.
Η δομή του σώματος όλων των ταινιών είναι παρόμοια. Έχουν κεφάλι, λαιμό και σώμα που αποτελείται από πολλά τμήματα. Τα τμήματα που βρίσκονται προς το τέλος του σώματος έχουν μια μήτρα γεμάτη με ωάρια. Διαχωρίζονται από την ταινία και λιποθυμούν με περιττώματα.
Κατά κανόνα, ο κύκλος ζωής των ταινιών συνεπάγεται την παρουσία δύο ξενιστών - ενός ενδιάμεσου και ενός οριστικού. Ο ενδιάμεσος ξενιστής μπορεί να ποικίλλει ανάλογα με τον τύπο του σκουληκιού. Ένα άτομο μολύνεται με την κατάποση προνυμφών που περιέχονται σε κακοψημένο κρέας ή ψάρι.
Εχινόκοκκος
Ο Εχινόκοκκος είναι η μικρότερη ταινία που υπάρχει. Το μήκος του είναι 2-8 mm. Ένα σεξουαλικά ώριμο άτομο έχει σκολέξ, λαιμό και 3-4 τμήματα. Ζει στα έντερα των σαρκοφάγων ζώων της οικογένειας των σκύλων. Οι ενδιάμεσοι ξενιστές μπορεί να είναι φυτοφάγα ζώα ή άνθρωποι. Τα αυγά ελμινθίου πέφτουν στα χέρια όταν έρχονται σε επαφή με τον οριστικό ξενιστή ή όταν μαζεύουν άγρια μούρα μολυσμένα με αυγά Echinococcus.
Όταν καταποθούν τα αυγά, ένα άτομο γίνεται ενδιάμεσος ξενιστής. Στο σώμα του, οι προνύμφες διεισδύουν στα αιμοφόρα αγγεία, μεταφέρονται μέσω της κυκλοφορίας του αίματος σε όργανα και ιστούς, όπου εγκαθίστανται και μετατρέπονται σε ένα πτερύγιο - μια κύστη γεμάτη με υγρό και που περιέχει το σκόλεξ του παρασίτου. Σε αυτή την περίπτωση, ο Φινλανδός μπορεί να φτάσει σε μεγάλα μεγέθη, γεγονός που οδηγεί σε συμπίεση οργάνων και ιστών. Ο εντοπισμός των υδρατιδικών κύστεων στον εγκέφαλο, το ήπαρ και τους πνεύμονες είναι ιδιαίτερα επικίνδυνος.
Σχιστοσώματα
Τα σχιστισώματα είναι δίοικοι έλμινθοι που ανήκουν στην κατηγορία των επίπεδων σκουληκιών. Έχουν στοματικά και κοιλιακά κορόιδα. Το θηλυκό είναι ελαφρώς μακρύτερο από το αρσενικό. Ο οριστικός ξενιστής των σχιστοσωμάτων είναι ο άνθρωπος και τα θηλαστικά. Ο έλμινθος εγκαθίσταται στα μικρά αγγεία του παχέος εντέρου, της λεπτής λεκάνης και της ουροδόχου κύστης. Τα αυγά των παρασίτων απελευθερώνονται στο αίμα, φιλτράρονται από τα νεφρά και απεκκρίνονται στα ούρα.
Οι προνύμφες του παρασίτου που εισέρχονται σε ένα υδάτινο σώμα γλυκού νερού διεισδύουν στα σώματα των μαλακίων, όπου συνεχίζουν τον κύκλο ανάπτυξής τους. Μετά από 6-8 εβδομάδες, τα έμβρυα αναδύονται ξανά σε ανοιχτό νερό, όπου μεταμορφώνονται σε προνύμφες με ουρά κερκάρια που μπορούν να διεισδύσουν στο ανθρώπινο σώμα μέσω του ανέπαφου δέρματος. Κατά κανόνα, οι προσβολές στους ανθρώπους αναπτύσσονται όταν κολυμπούν σε ανοιχτά υδάτινα σώματα, πλένουν ρούχα μέσα σε αυτά ή όταν έρχονται σε επαφή με ανοιχτά νερά.
Φιλάρια
Τα Filariae είναι σκουλήκια που μοιάζουν με στρογγυλά νήματα. Υπάρχουν περίπου 8 ποικιλίες filariae που παρασιτούν στο ανθρώπινο σώμα. Ο ενδιάμεσος ξενιστής και φορέας της νόσου είναι τα έντομα που ρουφούν το αίμα. Η μόλυνση του ανθρώπου συμβαίνει μέσω τσιμπημάτων εντόμων και προνυμφών ελμινθών που εισέρχονται στα ανώτερα στρώματα του δέρματος.
Η εξάπλωση των προνυμφών στο σώμα του οριστικού ξενιστή γίνεται με αιματογενή οδό. Τα σκουλήκια εξαπλώνονται σε όλο το σώμα, εγκαθίστανται σε όργανα και ιστούς, προκαλώντας αλλεργικές αντιδράσεις, οίδημα της πληγείσας περιοχής, λεμφοστάσιο και πολλαπλασιασμό των ενδοθηλιακών κυττάρων.
Πώς να αναγνωρίσετε τα σκουλήκια στο σπίτι
Η παρουσία σκουληκιών στο σώμα μπορεί να υποτεθεί με βάση ορισμένα χαρακτηριστικά σημάδια. Επιπλέον, αναπτύχθηκε ένα ειδικό τεστ αποτελούμενο από πολλές ερωτήσεις για την ταχεία διάγνωση των ελμινθικών λοιμώξεων.
Σημάδια της παρουσίας παρασίτων στο σώμα
Τα σημάδια των σκουληκιών στο σώμα ενός ενήλικα εξαρτώνται άμεσα από τον τύπο της προσβολής.
- Εντεροβίαση - κνησμός στον πρωκτό, αϋπνία, ευερεθιστότητα, πεπτικές διαταραχές, διάρροια, μειωμένη όρεξη, πόνος στη δεξιά πλευρά της κοιλιάς, μετεωρισμός, ψευδής επιθυμία για αφόδευση.
- Ασκαρίαση - έμετος, πόνος στον ομφαλό, ξηρός βήχας, ναυτία, δυσκολία στον συριγμό, στρογγυλά σκουλήκια ή αυγά ασκαρίδων στα κόπρανα, συριγμός, αυξημένη θερμοκρασία σώματος.
- Τριχοκεφαλία - μετεωρισμός, έμετος, περιττώματα αναμεμειγμένα με αίμα και βλέννα, νοητική υστέρηση στο παιδί, κοιλιακό άλγος, απώλεια βάρους, αναιμία.
- Η προσβολή από ταινία είναι ασυμπτωματική για μεγάλο χρονικό διάστημα. Αργότερα, εμφανίζεται επεισοδιακός κοιλιακός πόνος, μειωμένη αιμοσφαιρίνη στο αίμα, δυσπεψία, διάρροια και απώλεια βάρους χωρίς λόγο.
- Εχινόκοκκος - τα συμπτώματα μόλυνσης με παράσιτα που σχηματίζουν Φινλανδούς εξαρτώνται από το όργανο που προσβλήθηκε. Με την ανάπτυξη μιας υδρατιδικής κύστης στον εγκέφαλο, εμφανίζονται νευρολογικά συμπτώματα. Με ηπατική βλάβη, οι ασθενείς παραπονιούνται για πόνο στη δεξιά πλευρά, κιτρίνισμα του δέρματος, γενική επιδείνωση της υγείας και διαταραχή των πεπτικών διεργασιών.
- Σχιστοσωμίαση - απώλεια βάρους, κοιλιακό άλγος, ζάλη, διόγκωση του ήπατος, σπλήνα, αίμα στα ούρα, πυρετός, αναιμία, οίδημα του δέρματος, ουρολιθίαση, ξηρός βήχας, διαταραχές της αφόδευσης.
- Φιλαρίαση - διευρυμένοι λεμφαδένες, υπερθερμία, αδυναμία, πονοκέφαλοι, αίμα στα ούρα, δυσκαμψία κίνησης, μεγέθυνση ορισμένων σημείων του σώματος, πρήξιμο του δέρματος, δακρύρροια.
Σημείωση: τα περισσότερα από τα συμπτώματα που περιγράφονται είναι μη ειδικά και μπορεί να εμφανιστούν με πολλές άλλες ασθένειες.
Δοκιμή παρασίτων
Αυτή η δοκιμή σας επιτρέπει να αξιολογήσετε την πιθανότητα μόλυνσης από ελμινθία. Όταν το περνάτε, θα πρέπει να χρησιμοποιείτε επιλογές απάντησης όπως «ναι», «όχι», «μερικές φορές». Για κάθε απάντηση «ναι» δίνονται 2 βαθμοί και για κάθε απάντηση «όχι» 0 βαθμοί. Μια απάντηση «μερικές φορές» αξίζει έναν βαθμό.
- Έχετε πρωινή ναυτία;
- Υπάρχει κάποια ωχρότητα του δέρματος ή των ούλων;
- Υπάρχει επίμονη αναιμία που δεν ανταποκρίνεται στη φαρμακευτική θεραπεία;
- Πόνος ή δυσφορία στην κοιλιά;
- Είναι συχνή η δυσπεψία;
- Διαταραχές κοπράνων;
- Υπάρχει βάρος στη δεξιά πλευρά;
- Συχνοί πονοκέφαλοι;
- Διακοπτόμενος βήχας;
- Περιοδικό μυρμήγκιασμα σε μεγάλες αρθρώσεις;
- Ξαφνική απώλεια όρασης;
- Τρίξτε τα δόντια σας στον ύπνο σας;
- Τρώτε μεγάλες ποσότητες φαγητού ενώ εξακολουθείτε να αισθάνεστε πεινασμένοι;
- Συχνές αλλεργίες;
- Παρουσιάζεται οίδημα;
- Μειωμένη ικανότητα εργασίας;
- Χρόνιες παθήσεις;
- Περιοδικός πόνος στην κοιλιά;
- Σημάδια φλεγμονής στο αίμα;
- Κνησμός στον πρωκτό;
- Τα μέλη της οικογένειας έχουν παρόμοια συμπτώματα;
Ένα τεστ στο οποίο δεν σημειώθηκαν περισσότεροι από 6 βαθμοί μπορεί να θεωρηθεί αρνητικό. Η πιθανότητα εισβολής υπάρχει για όσους σκοράρουν από 6 έως 17 πόντους. Τα άτομα που βαθμολογούν από 17 έως 24 βαθμούς στο τεστ είναι σχεδόν σίγουρα μολυσμένα με τον ένα ή τον άλλο έλμινθο. Με βαθμολογία 24 έως 42 βαθμούς, μπορούμε να μιλήσουμε για πολλαπλές προσβολές από έλμινθους διαφορετικών τύπων, κάτι που συμβαίνει εξαιρετικά σπάνια.
Εργαστηριακή διάγνωση
Για την ακριβή διάγνωση της ελμινθίασης, χρησιμοποιούνται διάφοροι τύποι εργαστηριακών εξετάσεων:
Ανάλυση κοπράνων
Το βιολογικό υλικό συλλέγεται για ανάλυση το πρωί. Μια μικρή ποσότητα κοπράνων που λαμβάνεται από το μέσο της συνολικής μερίδας αποστέλλεται στο εργαστήριο. Εδώ το υλικό που προκύπτει εξετάζεται οπτικά, προσπαθώντας να προσδιορίσει την παρουσία αυγών σε αυτό. Τα αυγά ορισμένων παρασίτων είναι τόσο μεγάλα που φαίνονται με γυμνό μάτι. Εάν αυτό δεν συμβεί, το βιοϋλικό χρωματίζεται με ειδικές τεχνικές, σπέρνεται σε θρεπτικά μέσα και στη συνέχεια εξετάζεται σε μικροσκόπιο. Μπορούμε να μιλήσουμε για απουσία εισβολής μόνο μετά από τρεις ή τέσσερις μελέτες, κατά τις οποίες δεν εντοπίστηκαν σημάδια παρουσίας σκουληκιών. Η τεχνική είναι κατάλληλη για τον εντοπισμό όλων των ελμινθών, τα αυγά και τα τμήματα των οποίων απεκκρίνονται με κόπρανα.
Ξύσιμο, επάλειψη
Τα σημάδια της παρουσίας σκουληκιών και στρογγυλών σκουληκιών μπορούν να ανιχνευθούν με τη λήψη απόξεσης ή επίχρισης από τις περιπρωκτικές πτυχές του ασθενούς. Αυτή η μέθοδος είναι σχετική λόγω των ιδιαιτεροτήτων της αναπαραγωγής ελμινθών. Για να γεννήσει αυγά, το σκουλήκι φεύγει από τα έντερα και βγαίνει έξω, όπου γίνεται η διαδικασία ωοτοκίας. Το επίχρισμα πρέπει να λαμβάνεται το πρωί, χωρίς προκαταρκτικές διαδικασίες υγιεινής. Διαφορετικά, τα αυγά του παρασίτου θα ξεπλυθούν και το τεστ θα είναι ψευδώς αρνητικό.
Εξέταση αίματος
Στη διάγνωση της ελμινθίασης, μια γενική εξέταση αίματος έχει έμμεση σημασία. Αυτή η ερευνητική μέθοδος δεν αποκαλύπτει αναμφισβήτητα σημάδια της παρουσίας παρασίτων στο αίμα. Κατά κανόνα, η μακροχρόνια παρουσία παρασιτικών σκουληκιών στο σώμα οδηγεί σε ελαφρά μείωση των επιπέδων αιμοσφαιρίνης και στην εμφάνιση μη ειδικών σημείων της φλεγμονώδους διαδικασίας (αυξημένη ESR, λευκοκυττάρωση).
Εξέταση αίματος ELISA
Η μέθοδος ανοσοπροσροφητικής δοκιμασίας συνδεδεμένου με ένζυμα (ELISA) βασίζεται στην ανίχνευση αντισωμάτων στις τοξίνες των παρασίτων και στην ενζυματική απόκριση του οργανισμού στην παρουσία ελμίνθου. Αυτή η ερευνητική μέθοδος καθιστά δυνατή τη διάγνωση της νόσου ακόμη και αν ο έλμινθος, για τον ένα ή τον άλλο λόγο, δεν έχει γεννήσει αυγά. Το ELISA είναι πιο παραγωγικό στα αρχικά στάδια της εισβολής, όταν το σκουλήκι μόλις αρχίζει να αναπτύσσεται στο ανθρώπινο σώμα.
Τι να κάνετε εάν μολυνθείτε;
Εάν υπάρχουν σημεία παρασιτικής μόλυνσης, δεν πρέπει να επιχειρήσετε ανεξάρτητη θεραπεία. Ανεξάρτητα από τα συμπτώματα των σκουληκιών που εμφανίζονται στους ενήλικες, η καλύτερη πορεία δράσης θα ήταν να επισκεφτείτε έναν παρασιτολόγο ή γαστρεντερολόγο. Θα συνταγογραφήσει τις απαραίτητες εξετάσεις, θα είναι σε θέση να αξιολογήσει σωστά τον κίνδυνο της νόσου και θα επιλέξει φάρμακα που θα απομακρύνουν γρήγορα και πλήρως τα παράσιτα από το σώμα.
Παρά τη φαινομενική απλότητα της νόσου, η ελμινθίαση μπορεί να έχει πολύ σοβαρές συνέπειες. Υπάρχουν περιπτώσεις όπου η παρουσία παρασίτων οδήγησε σε διάτρηση του εντέρου, απόφραξη, περιτονίτιδα και σήψη. Τα σύγχρονα φάρμακα σάς επιτρέπουν να απαλλαγείτε γρήγορα και αξιόπιστα από τα σκουλήκια. Ωστόσο, σχεδόν καθένα από αυτά έχει μια σειρά από αντενδείξεις και συστάσεις για χρήση, τις οποίες μόνο ένας ειδικός γνωρίζει. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο οποιοδήποτε ανθελμινθικό φάρμακο ή παραδοσιακή ιατρική πρέπει να χρησιμοποιείται μόνο μετά από συνεννόηση με γιατρό.